2016 sözlük kuralları görüşmeleri
15.04.2016 23:45
kıymetli yazar arkadaşlar. 2011'de çıktığımız bu yolda birçok değişim geçirdik. teknik anlamda, yazar kadrosu açısından ve düşünce yapıları bakımından çok değiştik. ancak bir şeyi hep unuttuk. sözlük formatımız kurulduğumuz ilk aylarda hazırladığımız haliyle değişmeden kaldı. birçok deneyim yaşadık, birçok değişime tanık olduk. en temelinden bizler de farklılaştık. dünya değişiyor ve bir düzende çakılı kalıp ilerleyemezdik. bu bakımdan epey bir süredir -yaklaşık 1 yıldır- aklımda olan bu değişimi başlatmanın vakti geldi diye düşünüyorum. özellikle son dönemde yaşayanlara bakınca artık eski formatın cevapsız kaldığını da görüyoruz. bunu yaparken de kendi kurallarımı kimseye haber vermeden yazarak ya da "alın işte bu yeni format" diyerek yukarıdan inmece şeklinde davranmak istemedim. bu yeni formatımızı sözlüğümüze yakışır şekilde yani interaktif bir ortamda beraberce hazırlayalım istedim. burada konuşup, tartışıp tüm maddelerinde uzlaşacağımız güzel ve modern bir formatı birlikte oluşturalım. bu başlık altında format dışına çıkarak, muhabbet edercesine, fikirlerimizi çarpıştırarak davranacağız. kural konusunda kasmayın. forum havası da taşıyabilir. kahve ortamına da (çok istemesem de) dönüşebilir. bu hepimizin ciddiyetine ve sözlüğe kıymet vermesine bağlı. gelin 2021 hedeflerimize* emin adımlarla ilerlemek için, ileride bizi bekleyen versiyon yeniliğine veya muhtemel isim değişikliğine hazır olmak maksadıyla bu yeni formatımızı hazırlayalım. herkes bu sözlüğün bir ferdi ve ne kadar çok katılımlı olursa o kadar kapsayıcı bir format olacak. unutmayın sözlük 5'ten büyüktür!

gayem maddeler konusunda oy birliği sağlanması yönünde ancak kilitlendiğimiz noktalarda, çaresiz kalırsak oy çokluğunu esas alabiliriz diye düşünüyorum.

o halde başlayalım. herkese kolaylıklar diliyorum

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

öncelikle "sözlük formatı" yerine "sözlük kuralları" ismini düşünüyorum. böyle daha kapsayıcı ve entry, başlık unsurlarının dışındaki olayları da içine alan bir başlık olacaktır diye ummaktayım.

(bkz: sözlük formatı)
(bkz: başlık açarken dikkat edilecek hususlar)
(bkz: entry düzenleme adabı)
(bkz: sıkça sorulan sorular)

halihazırda sözlüğün "kitabi" kuralları yukarıda da görüleceği üzere ayrı ayrı ve çoğusunun içindeki maddelerin artık bir hükmü bile kalmadı. tüm unsurlar ve maddeleri tek bir başlıkta ve tek bir entry içinde olacak bundan böyle.

yıldızlar ilgili maddenin istisnai durumlarını işaret etmektedir.

/////sözlük kuralları///// (murtky önerisi, kesinleşmiş değil)

a) entry'ler (sözlüğün can damarları)

1. entry'ler başlıkla alakalı olmalı.
*tanım içermeyen entry'ler bkz verilerek yollanabilir.
örnek: başlık: elma, entry'ler: sevdiğim bir meyve + / nefret ederim x / (bkz: nefretlik) + / geçenlerde marketten alıp da beğenmemiştim. +

2. yazara yönelik entry'lerin sakıncalı oluşu ilgili yazarın beyanına dayanır ve entry'nin silinip silinmemesi moderasyon arasındaki oylama ile karara bağlanır.

3. ifade kullanımı "bgv" ya da "swh" kısaltmalarının yıldızlı bakınız içine alınmasıyla veya ifadenin kendisinin yıldızlı bakınız içine alınmasıyla gerçekleşir.
örnek: entry'ler: acayip güldüğüm olay***) + / yerlere yatıran hadise :))) x

4. başlık kendisi ile tanımlanamaz.
örnek: başlık: telefon entry'ler: iletişim araçlarından birisidir + / telefondur x

5. bir entry sadece yıldızlı bakınızdan ibaret olamaz.
örnek: başlık: mouse, entry'ler: bilgisayar donanımıdır + / * x

6. soru içeren başlıklarda entry, cevap değil soruyu tanımlayıcı nitelikte olmalıdır.
örnek: başlık: hava çok mu sıcak ya entry'ler: bugün kendime sorduğum bunaltıcı soru + / bana bek sıcak gelmedi x

7. bir başlıkta bir yazarın tıpa tıp aynı birden fazla entry'si olamaz.

//////////////a kısmındaki maddelerin ihlalinde entry çöp olur.//////////////

b) başlıklar (şapka kanunu)

1. başlıklar kavramın adıdır ayrıca ne olduğunu belirtmez.
örnek: papağan + / papağan kuşu x
*özel istisnalar dışında: grup yorum, socrates dergi, radyo müzik gibi.

2. başlıklar noktalama işareti içermez. kısaltmalar da buna dahildir.
örnek: cips, kola keyfi! x / cips kola keyfi + / t.b.m.m. x / tbmm +
*saatler, noktalama işaretleri içeren medya ürünleri, kısaltma isim kullanan ünlüler, özel isimlere gelen ekler hariç.
örnek: 19:00'da sözlüğün göçmesi / müdür ne'aptın? / j. k. rowling / atatürk'ün defteri gibi.

3. tarih yazımı "rakamla gün, yazıyla ay ve rakamla yıl" şeklindedir. saat kullanımı ise 24 saat dilimiyle, iki nokta üst üste kullanımlı ve türkiye saati esaslıdır.
örnek: 15 nisan 2016 + / 15.04.2016 x / 15 nisan 2016 23:00 +

4. şahıs isimleri tam haliyle yazılır. latin ve hispanik kökenli adlar da dahil.
örnek: recep tayyip erdoğan + / atatürk x / vitor manuel de oliveira lopes pereira +
*topluma mal olmuş şekildeki isimler hariç.
örnek: gotye, lemmy, cristiano ronaldo, pablo picasso gibi.

5. kavramlar tekil haldedir.
örnek: kitaplar x / kitap +
*anket ya da bu formda bir ismi taşıyan medya ürünleri hariç.

6. durum başlıkları şahsa yönelik olamaz.
örnek: eski sevgilinin düğünü + / eski arkadaşımın kaldığı ev x

7. kurum, kuruluş adları tam haliyle yazılır.
örnek: türkiye büyük millet meclisi, türk tarih kurumu gibi.
*uzun ya da kelime şeklindeki veya kalıplaşmış kısaltmalar istisnadır.
örnek: aselsan, akut, tortumder, umke gibi.

8. ürün isimleri tam haliyle kullanılır.
örnek: eti karam + / hanımeller x / windows vista + / passat x

9. "the" içeren ürün, film, kitap, kurum vs. adlarında o "the" atlanmaz.

10. ebat ve çözünürlük verileri bitişik yazılır.
örnek: 640x640 resimde yüzün şekli + / 1280 x 90 cm x

11. telefon numaraları bitişik yazılır.
örnek: 4442525 + / 444 0 532 x

12. hükümdar isimlerindeki ya da diğer unsurlardaki roma rakamlarından 1, "l" değil "i" kullanılarak yazılır.
örnek: ii. murat + / l. ahmed x

13. latin alfabesi kullanılmayan dillerdeki isimler türkçe okunuşu ile yazılır.
örnek: novak cokoviç, hiroşima, mahatma gandi gibi.

14. soyad-ad esaslı ve ağırlıkla asya bölgesinde yer alan isimler ad-soyad şeklinde yazılır.
örnek: na li + / li na x

15. yabancı isim ve kelimelere gelen ekler okunuşlarına göre yazılır.
örnek: jim carrey'nin yeni filmi + / jim carrey'in yeni hali x

16. yabancı medya ürünlerinin (şarkı, film, tiyatro oyunu, kitap vs.) isimleri o eserlerin özgün dilindeki ismiyle yazılır.

17. kişi başlıklarında mesleki unvanlar belirtilmez.
örnek: hüseyin köse + / prof. dr. hüseyin köse x

18. maç başlıklarında takım isimleri ev sahibi - deplasman esasına göre yazılır. tarafsız saha müsabakalarında ilgili organizasyonun resmi sitesindeki form dikkate alınır. bireysel spor karşılaşmalarında da sporcuların adı soyadı tam yazılmalıdır. sponsorlu takımların sponsor adları mümkün olduğunca tam yazılmalıdır. karakter sorunu yaşandığı takdirde sponsor isimlerinde kısaltma olabilir. maçların niteliği başlığa yazılamaz. karışıklıklara yer vermemek amacıyla futbol dışı maçlarda branş adı yazılır. sponsorluk ismine sahip takımlar bu duruma dahil değildir.
örnek: 16 nisan 2016 antalyaspor galatasaray maçı + / 14 nisan 2016 fenerbahçe - real madrid maçı x / 16 nisan 2016 azarenka williams maçı x / 16 mayıs 2016 real madrid bayern münih şl finali x

19. konser, maç, organizasyon vb. başlıklarında tarih ve saat türkiye esaslı olmalıdır.

20. benzer anlamlara gelebilecek birden fazla başlık açılamaz.

//////////////b kısmındaki maddelerin ihlalinde ilgili başlıklar moderasyon tarafından düzeltilir.//////////////

c) adap ("bak ya hiç yakıştı mı" kuralları)

1. entry edit'lerken "edit" ibaresinin kullanımı.

2. bkz içinde noktalama işaretleri kullanımı.
*eğer bir başlığa dönüşmezse sorun yok.

3. bkz içinde gereksiz boşluk kullanımı.

4. gizli bakınızlar içinde uzun uzun cümlelerin kullanımı.

5. özel mesajlarda nick kullanımı.

6. şiddet ya da cinsellik içeren linklerin niteliğinin belirtimi.

7. başlıkların ilk entry'lerinin bilgi içermesi.

8. bir entry'de başlık hakkında birden fazla tanım yapılması.

//////////////c kısmındaki maddelerin ihlalinde hiçbir şey olmaz.//////////////

d) edit gerekçeleri (ilişmeden duramıyoruz)

1. entry'ler nokta ile biter.

2. gbkz veya bkz içindeki sözcükler, cümleler doğru yazılmalı.

3. maç, konser, organizasyon vb. entry'lerinde tarih ve saat türkiye esaslı olmalıdır.

4. cümle içerisinde gbkz değil bkz, tek satırda ise gbkz değil bkz verilmeli.

//////////////d kısmındaki maddelerin ihlali durumunda entry uçurulmaz, düzenlenir.//////////////

e) ciddi hususlar (kovirem ule seni kovirem)

1. yazarları özel mesajla tehdit, rahatsız etme, sözel cinsel saldırıda bulunma.

2. doğrudan yazara yönelik açılan küfürlü ve hakaret içerikli başlık.

3. sözlüğe teknik müdahalelerde bulunma veya görünümü, tasarımı bozan, tuhaf şekilli ve art niyet taşıyan entry, başlık.

//////////////e kısmındaki maddelerin ihlalinde kullanıcı direkt olarak uçurulur.//////////////

hükmü kalmayan madde: eski basım kurallarda link kısaltma zorunluğu varmış. o artık yok. çünkü siz direkt linki yapıştırınca sistem kısaltıyor.

edit'ler:
1)abed nadir'in önerisi ile a1'deki "entry'ler başlığı tanımlamalı" ifadesi "entry'ler başlıkla alakalı olmalı" diye değiştirildi. c kısmının sonuç cümlesindeki "adminlerin gazabına uğrayabilirsiniz" ibaresi kaldırıldı.
2)abed nadir'in önerisi ile silinmeden önce a7 olan "7. bir entry sadece linkten oluşmamalı. yazarlara biraz olsun güven ve güvenlik sağlamak amacıyla linkin içeriğinin ne olduğu belirtilmeli.
örnek: +18 / şiddet / haber / aha da videosu / küfürlü / açmasanız da olur" maddesi kaldırıldı. onun yerine c6 olarak adap kuralı olmuştur.
3)cihanbey25'in önerisi ile c7 maddesi eklendi. abed nadir'in önerisi ile ise maddenin başına karşılığı gidermek için "başlıkların" ibaresi eklendi.
4)karincayiincitenadam'in önerisi ile b17'ye "karışıklıklara yer vermemek amacıyla futbol dışı maçlarda branş adı yazılır. sponsorluk ismine sahip takımlar bu duruma dahil değildir." ibaresi eklendi.
5)b kısmına "yabancı medya ürünlerinin (şarkı, film, tiyatro oyunu, kitap vs.) isimleri o eserlerin özgün dilindeki ismiyle yazılır." maddesi eklendi. bu madde 16. madde, eski 16. madde ise 17. madde oldu.
6)d kısmı "edit gerekçeleri" olarak değiştirildi. eklenen bu yeni kısımdan sonra önceden d kısmında olan "ciddi hususlar", yeni oluşturulan e kısmına geçti.
7)a8 maddesi eklendi.
8)b17 maddesi yeni bir madde eklenerek düzenlendi. eski b17 maddesi b18 oldu.
9)a2'de parantez içinde yer alan "(eğer yazar rahatsız olursa ve moderasyona bildirirse bakılır. artık direkt silme taraftarı değilim. yoksa standart tutturamayız)" kısmı silindi.
10)a kısmının sonuç cümlesindeki ", çöpe gönderilirken sebep kısmına madde sayısı yazılır ve kullanıcı durumdan haberdar edilir. eylemlerin 3 kezden fazla ihlalinde yazarla görüşme yapılır. buna rağmen devam ederse uçurulur" ibareleri silindi.
11)b kısmının sonuç cümlesindeki "maddeler esas alınarak" ibaresi silindi.
12)a kısmının sonuç cümlesine nokta (.) eklendi.
13)c ve e kısımlarının başlıklarındaki parantez kapa sonrasına bir boşluk bırakıldı.
14)birtutamiplik'in yazdığı kısım tanımlamaları parantez içinde belirtildi.
15)önceden c kısmının tanımlaması olan; (uygulayınca güzel olan, uygulanmayınca bir şey olmayan, töreler, ananeler, "elalem ne der"ler) ibaresi silindi.
16)kısım başlıkları ile ilk maddelerin aralarına boşluk verildi.
17)karincayiincitenadam'ın önerisi ile c8 maddesi eklendi.
18)kısım harf, başlık ve tanımları gbkz ile belirgin hale getirildi.
19)karincayiincitenadam'ın önerisi ile b19 maddesi eklendi.
20)karincayiincitenadam'ın önerisi ile d3 maddesi eklendi.
21)c, d ve e kısımlarının maddeleri arasında boşluk bırakıldı.
22)b18'deki "daha önce "sayede soyadı olabilir" dediğimiz" ibaresi kaldırıldı.
23)ilk etapta "yazarlara yönelik entry'lerin sakıncalı oluşu kişi beyanına dayanır." şeklinde olan a2 maddesi değiştirildi.
24)b20 maddesi eklendi.
25)daha önce a6 maddesi olan; "cümle içinde bkz değil, gbkz verilmeli." ibaresi kaldırıldı. düzenlenmiş şekli ile d4 maddesi olarak eklendi.
26)a kısmında eski a6 maddesinden sonraki maddelerin numaraları bir azaltıldı.
27)b1 maddesinin sonuna nokta eklendi.
28)c kısmının maddeleri kurallar diline uygun olacak şekilde yeniden yazıldı. eski maddeler şu şekildeydi; "1.edit kullanımı artık yazara bağlıdır. isteyen belirtir, isteyen belirtmez./2. bkz içinde noktalama olmazsa güzel olur. eğer bir başlığa dönüşmezse sorun yok./3. bkz içinde gereksiz boşluk kullanılmasa çok şekilli olur./4. gizli bakınızlar içinde destan yazmasak daha iyi sanki. telefonla giriyoruz elbet bazen. yani normal paranteze al da rahat rahat okuyalım di mi!/5. özel mesajlarda nick kullanmak. isim kullanarak mesajlaşmasak iyi olur. hani hack durumu falan./6. şiddet ya da cinsellik içeren linklerin niteliği belirtilirse iyi bir davranış olur./7. başlıkların ilk entry'leri bilgi içerirse daha güzel olur./8. bir entry'de birden fazla konunun açıklanmaması veya birden fazla tanım yapılmaması şık durur."
16.04.2016 00:04
bence recep tayyip erdoğan'a olumsuz eleştiri olmamalı. yapanların entry'si silinmeli.
16.04.2016 00:05
(#id: 95200)
@cihanbey25 açıkçası ben önerini kabul edemeyeceğim. çünkü buranın en büyük özelliği zaten özgürlüğü. sadece olumlu eleştirilerle iş yürümez. benim oyum hayır.
16.04.2016 00:12
ama bahsettiğimiz kişi bu ülkenin cumhurbaşkanı ve bizler de bu ülkenin bireyleri olarak kendisine bağlıyız.
16.04.2016 00:13
murtky'nin hazırladığı taslağı son derece uygun buldum. içerisinde hayır oyu verebileceğim hiçbir madde bulunmuyor. cihanbey25'in önerisini ciddiye dahi almıyorum. ilerleyen günlerde bu konuyu yüz yüze görüşmekte fayda olduğunu düşünüyorum.

şuan için önereceğim tek unsur entry yerine girdi kullanmak. çok mu radikal olur bilmiyorum fakat oylamanıza sunmak istiyorum.

bir de bu başlığa girdi eklendiğinde bildirim almak için başlığı takip edin lütfen.
16.04.2016 00:30
a/2
bizzat yazarlara yönelik sakıncalı/hakaret içerir entry ilgili enty'de adı geçen yazarın beyanını beklemeksizin silinmelidir. sonuçta yazar sözlüğe bir daha girmeyebilir. uçurulmuş bir yazar olabilir. ayrıca durumdan haberdar olup şikayetçi olmasa dahi bu, girilen entrynin içeriğindeki sakıncalı durumun varlığını yok saymamız anlamına gelemez. hakaret içermese dahi ilgili giri eger ilgili yazarı rahatsız etmişse ve bununla ilgili olarak yönetimden girinin silinmesi talebinde bulunmuşsa entry silinmelidir. zira daha önce böyle bir durum yüzünden bazı yazarları kaybetmiştik. tekrarı olsun istemem.
(#id: 72589)
(bkz: yasminnn)

ikinci bir husus. oylama konusuna da bir standart getirilmeli. bir yazar örnegin bir dakikada 3'ten fazla eksi oy verememeli. ya da aynı yazara art arda eksi oy verememeli. şimdilik benden bu kadar. sizlerden devamını bekliyorum. *
16.04.2016 00:38
ceboend ben hakaret konusunda kulturlusecmensart'ın kafasında olunması gerektiğini düşünüyorum. bahsettiğim girdisi şurda (#id: 94673). rahat olalım sanal bi hayat sonuç olarak. eğer bir rahatsızlık söz konusuysa da dile getirildiğinde müdahale edilir. teknik olarak yazarlığı bırak üye olunmasına bile gerek yok şikayet etmek için.

seri eksi meselsesine gelince. eksi olayını tamamen kaldırabiliriz. sonuç olarak burada düşünceler dile getiriliyor ve düşünceye saygı duymak zorunlu olmalı. eksileme yapıldığı zaman bu saygı sözde kalıyor sadece. bu yüzden yeni yazılımda sadece şukela butonu olmalı diye düşünüyorum.
16.04.2016 01:09
(#id: 95206)
allpower bence entry sözlük aleminde dile yerleşmiş bir sözcük. ben de zaman zaman girdi kelimesini kullanmak isterim, denerim de. ancak bunu kurala dökmek dayatma gibi geliyor bana. bgv, swh esnekliği gibi olsa daha güzel. eğer bir yazar entry derse "girdi"sinde veya başlıkta o ifade kullanılmışsa sürekli editlemekten bir hal oluruz diye düşünüyorum.

(#id: 95210)
evet ceboend'le bu başlığı açmadan önce de bu meseleyi konuşmuştuk. bence de bu konuda allpower ve dolaylı olarak kulturlusecmensart haklı. ayrıca sürekli bunun bekçiliğini yaparsak hem standardı kaybederiz hem de çok takıntılı oluruz. küfür, hakaret veya sakınca esnek şeyler. sana göre hakaret olan bana göre olmayabilir. karincayiincitenadam kardeşin başlığındaki entry örneğin. verdiğin örnek ise çok uç geldi. ama tartışılır. uçan ya da yıllardır girmeyen bir yazarın arkasından zaten laf saydırmak sorunlu bir davranış bunu yapan kimse olmaz diye düşünüyorum. örneği kişiselleştirmek istemem ama verdiğin id numarasındaki girdi bana ait ve o dönem onu yazdığımda bahsi geçen kullanıcı hala sözlüğe girmekteydi. isterse bir yazar özelden konuşarak halleder ya da başlığında saydırır bunu engelleyemeyiz. o zaman uçmuş ya da epeydir girmeyen yazarların başlıklarını silmemiz gerekecek. bu da sözlüğe zarar verir düşüncesindeyim.

seri eksi konusunda benim de bir süre düşüncem vardı ama allpower artık müjdeyi verdi. neticede bu konuda bir fark yaratabiliriz. yine kulturlusecmensart'ın dediği gibi beğendiğine beğeni verir, beğenmediğine bakmaz. bakmamalı.
16.04.2016 01:29
murtky kardeşim b/13 ve b/14'ten dolayı seni takdir ediyorum. hassasiyetini alkışlıyorum.

allpower sanki dayatma konusunda değil de sözlük kurallarının metninde "girdi" kelimesinin kullanımını kastetti sanırım yanlış anlamadıysam. eğer öyleyse ben de destekliyorum. zaten diğer türlü yazarlara karışamayız.

bunun yanında benim takıldığım nokta yönetimi bağlayıcı hususların olmaması. onlar halt yediklerinde ne olacak? ya da hep saltanat mı olacak hiç mi görev süresi yok?*

onun dışında gerçekten ciddiyet ve titizlikle hazırlanmış bir konu. tebrik ediyorum sizleri. şimdiden sözlüğümüze hayırlı olsun.
16.04.2016 01:36
(#id: 95216)
hocam teşekkürler.* ben gerçekten o konuda çok hassasım uluslararası medyanın bir ingilizce telaffuz dayatması var. buna katılmıyorum ben o alfabelerin kullanımı dillere göre değişiyor. dolayısıyla biz de türkçe okunuşunu kullanmalıyız. keşke bizim ulusal medya da destek olsa. neyse.

"girdi" konusunda eğer dediğin gibiyse onu ben de desteklerim. yanlış anlamış olabilirim. artık allpower açıklar onu.*

ve son olarak gerçekten çok güzel bir noktaya değindin. neticede bu maddelere bizler de tabiyiz. uyulmaması durumunda benim önerim rütbenin alınması üzerine. farklı öneriler de gelebilir tabi. kesinleşirse bunları da ekleriz. ayrıca görev süresi durumu benim hep hayalimdi ama çekirdek kadromuz çok dar ve gönül rahatlığı ile başkasına devredecek birisini ben şahsen bilmiyorum. ha çok kişi olsa da keşke süreli yönetim olsa gerçekten. şu da var ki ssg bile yıllarca yönetimdeydi neticede. görüşlerim bunlar.
entry girmek için giriş yapınız.
herhangi bir kelimeyi ya da kelime gruplarını "başlık içinde ara" modülünden arayabilirsiniz.

kitap oku

"büyük wootton demircisi"